Üsküdar’da “kombi yeni ama ev ısınmıyor” cümlesini çok duyuyoruz. Cevabı genelde aynı: yeni bir cihaz, eski bir tesisata bağlanmıştır. Kombi suyu ısıtır, dolaştırmaya çalışır — ama o su tıkalı peteklere gidiyorsa evi ısıtmaz.
Yaşlı tesisatta biriken şey nedir?
Kapalı bir ısıtma devresinde su yıllarca aynı kalmaz: takviye edilir, boşaltılır, tekrar doldurulur. Her taze su girişinde tesisata çözünmüş oksijen ve kireç girer.
Oksijen metal yüzeylerde korozyonu başlatır; ortaya çıkan demir oksit parçacıkları suyla birlikte dolaşır. Kireç ise sıcak yüzeylerde kabuk yapar. Bu iki şey zamanla peteğin dibinde çamur hâline gelen bir tortu oluşturur.
Sonuç peteğin geometrisinden okunabilir: üstü sıcak, altı soğuksa dipte çamur birikmiştir. Tersine üstü soğuk, altı sıcaksa petek hava yapmıştır ve purjörden hava alınması gerekir. Bu ayrım, Üsküdar’da telefonda bile ön teşhis yapmamıza yetiyor. Ayrıntılı teşhis akışını petek neden ısıtmaz yazısında adım adım kurduk.
Basınç neden kontrollü verilmeli?
Basınçlı temizlik, tesisata su ve hava karışımını belirli bir basınçla göndererek tortuyu söküp dışarı atma işlemidir. Sağlam bir tesisatta bu güvenle uygulanır.
Üsküdar’ın kırk yıllık tesisatlarında ise durum farklı. Boru et kalınlığı korozyonla azalmış olabilir, rakor ve vana salmastraları kurumuş olabilir. Böyle bir hatta yüksek basınç, tortuyu sökerken zayıf noktayı da açabilir.
Bu yüzden sıramız şu: önce gözle ve elle değerlendirme — bağlantılar, vanalar, nem izleri. Sonra kademeli basınç. Zayıf bir nokta görürsek o bölümü işlemden ayırıyoruz.
Ve en önemlisi: riskli bir tablo varsa işe başlamadan söylüyoruz. Bazı tesisatlarda dürüst cevap “temizlenir” değil, “bu bölümün yenilenmesi gerekiyor” oluyor.
Döküm petek ile panel peteğin farkı
Üsküdar’da hâlâ çok sayıda döküm petek var. Döküm peteğin su hacmi panel peteğe göre yüksektir; bu, ısıyı daha uzun süre tutmasını sağlar ama aynı nedenle daha çok tortu biriktirir.
Kritik nokta dilimleri birbirine bağlayan nipeller. Yıllanmış bir dökümde peteği yerinden sökmek veya zorlamak bu bağlantılarda sızıntı başlatabilir. Bu yüzden dökümde mümkün olduğunca yerinde çalışıyoruz.
Karşılığı da var: temizlik sonrası döküm peteğin ısı verimindeki iyileşme genelde panelden daha belirgin oluyor, çünkü tuttuğu tortu daha fazlaydı.
Tesisatın tipi sonucu belirliyor
Eski binalarda iki tesisat tipi görüyoruz. Çift borulu sistemde her peteğe kendi gidiş ve dönüş hattı vardır. Tek borulu (monotüp) sistemde ise sıcak su tek bir hat üzerinde petekleri sırayla dolaşır.
Tek borulu bir tesisatta hattın sonundaki peteğe daha soğuk su ulaşır — bu bir arıza değil, sistemin çalışma biçimi. Bu tabloda temizlik peteğin kendi verimini artırır ama son odayı ilk oda kadar sıcak yapmaz. Beklentiyi doğru kurmak için tesisat tipini yerinde tespit ediyoruz.
Kombi tarafındaki basınç kaybı konusunu Üsküdar kombi servisi sayfasında, genel süreci petek temizliği sayfasında anlattık. Aynı ilçede klima servisi de veriyoruz.