Çamaşır Makinesi Sesleri Neyi Anlatır?

Çamaşır makinesi arızalarının çoğu, tamamen bozulmadan önce haftalarca hatta aylarca ses vererek kendini haber eder. Bu sesleri doğru okumak, hem küçükken müdahale etme hem de serviste ne konuşulacağını bilme şansı verir.

Teşhiste iki soru belirleyicidir:

Ses hangi aşamada çıkıyor? — su alırken, yıkarken (yavaş dönüş), sıkarken (hızlı dönüş) veya boşaltırken
Sesin karakteri ne? — uğultu, sürtünme, tokmaklama, vınlama, tıkırtı

Sıkma sırasında artan derin uğultu → rulman

Ses: Devir yükseldikçe artan, uçak sesine benzer derin bir uğultu. Yavaş yıkamada hafif, sıkmada belirgin.
Sebep: Kazan rulmanları aşınmıştır. Rulman genellikle kapak contasından sızan suyun zamanla rulman yatağına ulaşmasıyla bozulur.
Aciliyet: Orta-yüksek. Aşınan rulman zamanla mili yalpalatır ve kazana temas ettirir; bu noktadan sonra kazan grubunun tamamı zarar görebilir. Ses fark edildiğinde bakılması, sonrasında bakılmasından belirgin biçimde ucuzdur.
Ek kontrol: Makine boşken tamburu elinizle çevirin. Boğuk bir hışırtı ya da pürüz hissediyorsanız, ayrıca tamburu tutup öne-arkaya oynattığınızda gözle görülür boşluk varsa rulman şüphesi güçlenir.

Yıkama boyunca metalik sürtünme veya tıkırtı → yabancı cisim

Ses: Tambur her dönüşünde tekrarlayan metalik kazıma, tıkırtı veya çıngırak sesi. Devirden bağımsız olarak duyulur.
Sebep: Sütyen teli, madeni para, düğme, çivi gibi bir cisim tambur ile dış kazan arasına düşmüştür.
Aciliyet: Yüksek. Tel veya keskin bir cisim, paslanmaz tamburun deliklerini genişletebilir, rezistansa zarar verebilir ve çamaşırları yırtabilir. Makineyi kullanmayı bırakın.
Ek kontrol: Tamburu elle yavaşça çevirirken deliklerden içeriye ışık tutun; cisim çoğu zaman görülür. Bazı modellerde rezistans kapağı sökülerek çıkarılabilir, çoğunda ise kazana erişim gerekir.

Sıkmada tokmaklama ve makinenin yürümesi → amortisör, yay veya dengeleme

Ses: Sıkma başlarken makinenin sarsılması, gövdenin duvara veya dolaba vurması, tok sesler.

Sebep, ihtimal sırasıyla:

Çamaşır dengesiz dağılmıştır — tek bir ağır parça (halı, nevresim) bir tarafa toplanmıştır. Makineyi durdurup çamaşırı elle dağıtın; ses geçiyorsa arıza yok demektir.
Nakliye cıvataları sökülmemiştir. Yeni kurulumda çok sık rastlanır: arkadaki taşıma cıvataları çıkarılmazsa makine sıkmada şiddetle titrer ve kalıcı hasar görür.
Makine terazide değildir. Ayakları ayarlayın; dört ayak da yere tam basmalı, kilit somunları sıkılmalıdır.
Amortisör veya süspansiyon yayları yorulmuştur. Kazan aşağı bastırıldığında yavaşça değil hızla geri geliyorsa amortisör görevini yapmıyordur.

Boşaltma sırasında tiz vınlama veya gurultu → tahliye pompası

Ses: Suyun boşaldığı aşamada duyulan tiz, keskin vınlama; bazen su gitmiyor da olabilir.
Sebep: Pompa pervanesine takılan iplik, saç veya küçük bir cisim; ya da pompa filtresinin tıkalı olması.
Kendiniz yapabilirsiniz: Makinenin ön alt kapağındaki filtreyi açın (önüne bir kap ve havlu koyun, su gelecektir), filtreyi temizleyin ve pervanenin serbest dönüp dönmediğini kontrol edin. Bu, ayda bir yapılması gereken bir bakımdır ve pek çok “su gitmiyor” şikâyetini çözer.

Su alırken tıslama veya vurma sesi → su giriş vanası / tesisat

Ses: Su alma sırasında tıslama, ya da su kesildiğinde borularda duyulan tok bir vuruş (su darbesi).
Sebep: Giriş vanasının kısmen tıkanması, giriş hortumundaki filtrenin kireçlenmesi veya tesisat basıncının yüksek olması.
Kendiniz yapabilirsiniz: Musluğu kapatıp giriş hortumunu sökün ve içindeki küçük süzgeç filtresini temizleyin. Kireçlenme burada sık görülür.

Hızlı bakış tablosu

Ses	Aşama	Muhtemel neden	Kendiniz?
Derin uğultu, devirle artan	Sıkma	Rulman	Hayır
Metalik kazıma/tıkırtı	Her aşama	Yabancı cisim	Bazen
Tokmaklama, yürüme	Sıkma	Denge, cıvata, amortisör	Çoğu zaman
Tiz vınlama	Boşaltma	Pompa / filtre	Evet
Tıslama, vurma	Su alma	Giriş filtresi, basınç	Evet
Sürekli tıkırtı, program ilerlemiyor	Değişken	Kart veya sensör	Hayır

Hemen durdurmanız gereken üç durum

Metalik kazıma sesi — tambur ve rezistans zarar görebilir
Yanık kokusuyla birlikte gelen herhangi bir ses — motor kömürü veya kablo ısınması
Makinenin sıkmada yürümesi ve devrilme riski — çamaşırı dengeleyin, düzelmiyorsa kullanmayın

Sıkma yapmıyorsa

Makine hiç sıkma yapmıyor ve ses de vermiyorsa sıra farklıdır: önce çamaşır dengesizliğine, sonra tahliye pompasına (su boşalmadan sıkma başlamaz), sonra motor kömürlerine ve karta bakılır. Elektronik kart arızalarında kartın çoğu zaman değiştirilmeden onarılabildiğini hatırlatalım — ayrıntısı anakart tamiri sayfamızda.

Beyaz eşya arızalarında nasıl çalıştığımızı beyaz eşya servisi sayfamızda, buzdolabı için benzer bir teşhis akışını ise ayrı bir yazıda bulabilirsiniz.